نتایج یک مطالعه تازه از «مؤسسه پینکتوم» در هامبورگ نشان میدهد که استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT و Gemini در میان شاغلان در آلمان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. بر اساس این تحقیق، این ابزارها برای بسیاری از افراد به نخستین مرجع پاسخگویی در مسائل کاری و حتی موضوعات شخصی تبدیل شدهاند؛ روندی که از یکسو با افزایش بهرهوری همراه است و از سوی دیگر نگرانیهایی درباره کاهش عمق تحلیل و وابستگی بیشتر به فناوری ایجاد کرده است.
استفاده روزافزون از چتباتها در کار و زندگی روزمره
بر اساس این نظرسنجی، ۲۶ درصد از شرکتکنندگان در تمامی حوزهها در ابتدا به سراغ چتباتهای هوش مصنوعی میروند. به گزارش آبندبلات، در محیط کاری این میزان بهمراتب بالاتر است؛ بهطوری که بیش از ۴۰ درصد از افراد در موضوعاتی مانند درخواست شغل، مذاکرات حقوقی، مسائل تخصصی یا حتی فرآیندهای خلاقانه، ابتدا به سراغ هوش مصنوعی میروند.
همچنین ۴۳ درصد اعلام کردهاند که با کمک این ابزارها حجم بیشتری از کار را انجام میدهند، ۴۶ درصد کاهش فشار کاری را تجربه میکنند و ۴۸ درصد معتقدند کیفیت نتایج کاریشان بهبود یافته است.
افزایش بهرهوری در کنار نگرانیهای شناختی
با وجود مزایای مطرحشده، یافتههای این مطالعه به پیامدهای نگرانکننده نیز اشاره دارد. بر اساس نتایج، ۴۳ درصد از پاسخدهندگان اعلام کردهاند که از هوش مصنوعی برای اجتناب از درگیری عمیق با موضوعات استفاده میکنند. همچنین ۴۶ درصد گفتهاند برای دستیابی به سرعت بیشتر، بخشی از حریم خصوصی خود را نادیده میگیرند.
هرچند بیش از ۷۰ درصد کاربران اعلام کردهاند که نتایج ارائهشده توسط چتباتها را معمولاً بررسی میکنند، اما پژوهشگران تأکید دارند که در بسیاری موارد این بررسی به ارزیابی سطحی محدود میشود و امکان کنترل واقعی محتوای تولیدشده همچنان با ابهام همراه است.
هشدار درباره تضعیف مهارتهای انسانی
یواخیم پاولیک، مدیرعامل مؤسسه پینکتوم، در واکنش به نتایج این پژوهش میگوید: «هوش مصنوعی ما را کارآمدتر میکند، اما در عین حال ما را به سمت تفکر کمتر سوق میدهد.» او هشدار میدهد که اگر راحتی در استفاده از فناوری به اصل غالب تبدیل شود و اعتماد از انسان به سیستمها منتقل گردد، این روند میتواند به یک خطر ساختاری برای مهارتها، مسئولیتپذیری و رهبری تبدیل شود.
تفاوت نسلها در استفاده از هوش مصنوعی
این مطالعه نشان میدهد که استفاده از چتباتها در میان نسلهای جوان بهمراتب گستردهتر است. حدود یکچهارم تا یکپنجم افراد در شرایطی مانند استرس شغلی، اختلاف با مدیران، مشکلات روانی یا نارضایتی از کار، ابتدا به سراغ هوش مصنوعی میروند. در گروه سنی ۲۵ تا ۲۹ سال، این میزان حتی بالاتر است و نزدیک به ۵۶ درصد اعلام کردهاند که گاهی احساس میکنند توسط هوش مصنوعی بهتر از انسان درک میشوند.
در همین گروه سنی، حدود دو سوم افراد نگرانیهای مربوط به حفاظت از دادهها را در اولویت پایینتری قرار میدهند تا سریعتر به پاسخ برسند. در مقابل، در گروه سنی بالای ۵۰ سال، میزان استفاده از این ابزارها تقریباً نصف این رقم گزارش شده است.
تغییر نقش هوش مصنوعی در زندگی روزمره
بر اساس این پژوهش، برای نسلهای جوان، هوش مصنوعی دیگر فقط یک ابزار آزمایشی نیست، بلکه به بخشی ثابت از زندگی کاری و شخصی تبدیل شده است. از تحلیل مسائل تخصصی گرفته تا آمادهسازی برای گفتوگوهای مهم و حتی ایدهپردازی، این فناوری در بسیاری از موقعیتها بهطور فزاینده جایگزین جستوجو و مشاوره انسانی شده است.
Foto: Canva Pro
