در چارچوب برنامه «روز آینده» (Zukunftstag 2026)، که شامل «روز دختران» (Girls’ Day) و «روز پسران» (Boys’ Day) است، شهرداری هامبورگ روز پنجشنبه ۲۳ اپریل میزبان گروهی از دانشآموزان بود. این رویداد برای دانشآموزان صنفهای ۵ تا ۱۰ برگزار شد که پیشتر برای اشتراک در آن ثبتنام کرده بودند. هدف از برگزاری این طرح، آشنایی عملی نوجوانان با روندهای کاری در نهادهای دولتی و سیاسی بود.
این برنامه با مشارکت فراکسیون حزب سوسیالدموکرات (SPD) در پارلمان ایالتی هامبورگ برگزار شد و هر یک از نمایندگان این حزب امکان دعوت از گروهی از دانشآموزان را داشتند.
امل هامبورگ در گفتوگویی با مهریه آشفته، نماینده افغانتبار حزب سوسیالدموکرات، به هدف این برنامه، ساختار آن و اهمیت آشنایی زودهنگام نوجوانان با سیاست پرداخته است.
این برنامه در شهرداری هامبورگ چگونه سازماندهی شده و روند کلی آن به چه صورت است؟
روز «دختران» در شهرداری هامبورگ بهگونهای طراحی شده است که شرکتکنندگان نهتنها بهصورت نظری، بلکه بهطور عملی با سیاست آشنا شوند. این برنامه از جمله توسط فراکسیون حزب سوسیالدموکرات (SPD) در هامبورگ سازماندهی میشود.
ما صبح با یک دیدار مشترک در ساختمان شهرداری و خوشامدگویی در تالار اصلی آغاز کردیم. سپس یک برنامه اکتشافی در داخل شهرداری برگزار شد که در آن دانشآموزان بهصورت مستقل با بخشهای مهم و روندهای کاری آشنا شدند. در ادامه، دیدارهایی با مسئولان سیاسی از جمله رئیس دولت ایالتی هامبورگ پیتر چنچر و رئیس پارلمان ایالتی کارولا فایت انجام شد.
برای من مهم است که برنامه به این بخشها محدود نشود. به همین دلیل، زمان مشخصی را برای گفتوگوی مستقیم با شرکتکنندگان در نظر گرفتم تا بتوانند پرسشهای خود را مطرح کنند و درباره علایق و برنامههای آیندهشان صحبت کنند. این روز تنها به مشاهده محدود نمیشود، بلکه بر مشارکت فعال و طرح پرسشها استوار است؛ رویکردی که با ماهیت کار سیاسی در بهترین شکل آن همخوانی دارد.
برای دیدن عکسهای بیشتر ورق بزنید.
انگیزه شخصی شما برای مشارکت در این برنامه و دعوت هدفمند از دانشآموزان چه بوده است؟
انگیزه من بسیار شخصی است. از تجربه خودم میدانم که تصور اینکه فضاهای سیاسی میتوانند «متعلق به خود ما» باشند، برای بسیاری دشوار است. بهویژه دختران جوان اغلب تردید دارند که آیا واقعاً به این فضاها تعلق دارند یا نه.
من در سنین پایین چنین فرصتی برای آشنایی مستقیم با کار سیاسی نداشتم و دقیقاً به همین دلیل میخواهم امروز این وضعیت را تغییر دهم. «روز دختران» فرصتی است برای ایجاد دسترسی زودهنگام، کاهش فاصلهها و نشان دادن اینکه سیاست امری انتزاعی نیست، بلکه از مشارکت انسانها شکل میگیرد.
در این برنامه چه تصویری از کار پارلمانی به دانشآموزان ارائه میکنید؟
میخواهم تصویری واقعبینانه از نحوه کار پارلمانی به شرکتکنندگان ارائه دهم. مهمترین نکته این است که سیاست یک روند است؛ تصمیمها بهصورت ناگهانی گرفته نمیشوند، بلکه نتیجه بحث، بررسی و گاهی نیز یافتن راهحلهای میانه هستند.
بهطور مشخص توضیح میدهم که چگونه موضوعات روزمره از طریق مطالبات شهروندان یا بحثهای اجتماعی وارد سیاست میشوند و چگونه به پیشنهادها، بررسی در فراکسیون و در نهایت به تصمیمگیری در کمیسیونها و صحن پارلمان میرسند. برای من مهم است که روشن شود سیاست یک کار جمعی است و هر دیدگاه میتواند تأثیرگذار باشد.
به نظر شما چه مهارتهایی برای ورود به عرصه حقوق و سیاست اهمیت دارد؟
بهعنوان یک حقوقدان و نماینده، آموختهام که دانش تخصصی مهم است، اما کافی نیست. توانایی درک موضوعات پیچیده و توضیح روشن آنها اهمیت اساسی دارد.
علاوه بر این، داشتن درک روشن از ارزشها، پشتکار و آمادگی برای پذیرش مسئولیت ضروری است. کسانی که میخواهند وارد عرصه حقوق یا سیاست شوند، باید بتوانند دیدگاههای متفاوت را بپذیرند و در عین حال موضع خود را شکل دهند. تجربه در فعالیتهای داوطلبانه، ابتکارهای مدنی یا آشنایی عملی اولیه در این مسیر بسیار کمککننده است.
گفتوگو با دانشآموزان در این روز چگونه انجام میشود؟ آیا فضایی برای طرح پرسش، بحث و گفتوگو درباره برنامههای آینده آنها در نظر گرفته شده است؟
برای من، گفتوگو مهمترین بخش این روز است. به همین دلیل، زمان مشخصی را برای گفتوگوهای آزاد در نظر گرفتهام؛ هم در جمع و هم، در صورت امکان، در گروههای کوچکتر.
دانشآموزان میتوانند هر پرسشی را مطرح کنند؛ از اینکه روز کاری یک نماینده چگونه است، چگونه میتوان وارد سیاست شد، چه چالشهایی وجود دارد، تا پرسشهای شخصی درباره مسیرهای تحصیلی و شغلی. برای من مهم است که این گفتوگوها صادقانه باشد و شرکتکنندگان احساس کنند که بهطور جدی شنیده میشوند.
پیام اصلی شما برای شرکتکنندگان این برنامه چیست؟
پیام اصلی من این است: منتظر دعوت دیگران نمانید، خودتان وارد عمل شوید.
سیاست و جامعه به دیدگاهها، تجربهها و صدای شما نیاز دارند. هیچ مسیر واحد یا زمان «کامل» برای آغاز وجود ندارد.
آنچه اهمیت دارد، حفظ کنجکاوی، پرسشگری و داشتن جسارت برای مشارکت است.
برابری فرصتها بهطور خودکار بهوجود نمیآید؛ بلکه گامبهگام ساخته میشود و برای این کار به دختران جوانی نیاز است که با اعتمادبهنفس جایگاه خود را بهدست میآورند.
گفتوگو و متن: نیلاب لنگر
عکسها: ایمان هلال، بخش عربی امل هامبورگ
