گفته میشود چندین تروریست سابق داعش با تابعیت آلمان از زندانهای سوریه به عراق منتقل شدهاند. بستگان آنها با نگرانی در انتظار دریافت اطلاعات هستند. در همین حال، روند محاکمههای مربوط به اعضای داعش در آلمان همچنان ادامه دارد.
در سال ۲۰۱۴، لیدیا گ. شهر اشتروولندورف در اوبرفرانکن، نزدیک بامبرگ، را ترک کرد. او آن زمان به همراه سه فرزندش به گروه تروریستی «دولت اسلامی» (داعش) پیوست. سپس در اردوگاههای تحت کنترل کردها بازداشت شد و سال گذشته به آلمان بازگشت. این موارد در کیفرخواستی آمده که از امروز در دادگاه عالی ایالتی مونیخ رسیدگی میشود.
این زن متهم است که از ایدئولوژی گروه تروریستی «دولت اسلامی» حمایت کرده است. گفته میشود هنگامی که همسرش با یک خودروی بمبگذاریشده عملیات انتحاری انجام داد، او این اقدام را در گفتوگوهای چت جشن گرفته است. علاوه بر نقض وظیفه سرپرستی و مراقبت از فرزندانش، اکنون اتهام عضویت در یک سازمان تروریستی خارجی نیز علیه او مطرح شده است. وکیل لیدیا گ. در پاسخ به پرسش شبکههای BR و SWR از اظهار نظر خودداری کرده است.
وضعیت در زندانهای نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)
لیدیا گ. اگرچه در بازداشت موقت به سر میبرد، اما در امنیت است و منتظر برگزاری دادگاهی است که بر اساس اصول حاکمیت قانون انجام خواهد شد.
اما وضعیت تروریستهای سابق داعش با تابعیت آلمان در شمالشرق سوریه کاملاً متفاوت است: کسانی که از داعش گریخته بودند یا پس از پایان خلافت داعش مجبور به تسلیم شدن به شبهنظامیان کرد شدند، در زندانهای جداگانهای در شمالشرق سوریه نگهداری شدند. سالها این زندانها توسط شبهنظامیان چندقومیتی «نیروهای دموکراتیک سوریه» (SDF) محافظت میشدند.
تا ۳۰ آلمانی در میان زندانیان
بر اساس اطلاعات شبکههای BR و SWR، گفته میشود در میان زندانیان تا ۳۰ تبعه آلمان حضور دارند. دولت فدرال آلمان بارها تأکید کرده است که قصد ندارد این مردان را به آلمان بازگرداند؛ ظاهراً به دلیل نگرانیهای امنیتی.
برای این مردان هرگز دادگاهی برگزار نشده است. سوفیا کولر، تحلیلگر اندیشکده بینالمللی «پروژه مقابله با افراطگرایی» (CEP)، مدتهاست به شرایط نامناسب بازداشت، خطر بازافراطیشدن (رادیکالیزه شدن دوباره) و احتمال فرار از زندانها هشدار میدهد. کولر میگوید: «آلمان باید بالاخره مسئولیت شهروندان خود را بپذیرد، افراد باقیمانده را بازگرداند و آنها را در اینجا محاکمه کند.» به گفته او، این اقدام در سطح بینالمللی نشانهای قدرتمند از پایبندی به حاکمیت قانون خواهد بود.
زندانیان آلمانی در عراق؟
بهویژه آنکه تحولات در شمالشرق سوریه اکنون با سرعت زیادی در حال رخ دادن است. بر اساس توافقی با اداره خودگردان کردها، قرار است دولت مرکزی اسلامگرای سوریه نظارت بر زندانهای مربوط به داعش را بر عهده بگیرد. در این میان، نیروهای شبهنظامی متحد کنترل زندان «الشَدادی» را به دست گرفتند که در جریان آن شماری از زندانیان موفق به فرار شدند. پس از این رویداد، ایالات متحده انتقال برخی زندانیان به عراق را آغاز کرد؛ کشوری که بنا به گزارش خبرگزاری فرانسه (AFP) تاکنون بیش از ۴۵۰۰ زندانی را پذیرفته است.
اکنون خانوادهها در آلمان از خود میپرسند که آیا بستگان آنها نیز در میان منتقلشدگان هستند یا نه. بر اساس اطلاعات شبکههای BR و SWR، گفته میشود پنج مرد آلمانی به زندان بدنام «ابوغریب» منتقل شدهاند؛ زندانی که به دلیل رسوایی شکنجه توسط نیروهای آمریکایی شهرتی تلخ پیدا کرد. پیشتر مجله «اشپیگل» نیز درباره انتقال این شهروندان آلمانی گزارش داده بود.
نگرانی خانوادهها در آلمان
اینکه دقیقاً چه کسانی منتقل شدهاند و سایر زندانیان اکنون کجا هستند، مشخص نیست. شبکههای BR و SWR با چندین خانواده زندانیان در تماس بودهاند. یکی از این خانوادهها، خانواده «آرگون» (نام او تغییر داده شده) است که در ایالت بایرن زندگی میکند. بنا بر اعلام نهادهای امنیتی، آرگون در سال ۲۰۱۴ به داعش پیوست، آموزش کار با سلاح دید و در سال ۲۰۱۷ به اسارت نیروهای کرد درآمد. مادر و برادرش پنج سال است که نمیدانند آیا او هنوز زنده است یا نه.
مادر آرگون تحولات اخیر در سوریه را با دقت و امیدی محتاطانه دنبال میکند. با توجه به وضعیت امنیتی پیچیده و نامشخص کنونی، معلوم نیست که او – در صورتی که هنوز زنده باشد – همچنان در بازداشت است یا اکنون خارج از اردوگاه به سر میبرد. با وجود این بلاتکلیفی، او از تغییرات اخیر امید گرفته است. او میگوید: «امیدوارم آرگون آزاد باشد.» در عین حال بارها هشدار داده شده که برخی از اعضای پیشین داعش ممکن است دست به حملات تروریستی بزنند.
اما مادر آرگون تردید جدی دارد که پسرش همچنان افراطی باشد. او میگوید آرگون در دوران بازداشت ابتدا چندین نامه برایش نوشته بود که آخرین آنها مربوط به سال ۲۰۱۷ است: «در هر نامه نوشته بود که از رفتن به داعش پشیمان است.» آخرین نشانه حیات او در سال ۲۰۲۱ بود؛ پیامی از صلیب سرخ با مُهری قرمز که روی آن نوشته شده بود: «Safe and well» (در امنیت و سلامت)، و زیر آن آرگون امضا کرده بود.
مادرش تا امروز وسایل شخصی او را نگه داشته است. در کمد خانه، بستهای از لباسهای نشسته او همانطور که باقی مانده، نگهداری میشود. حتی دستهای از موهایش را نیز حفظ کرده است. فشار روحی ناشی از سالها بیخبری از پسرش بهوضوح بر زندگی روزمره او تأثیر گذاشته است. او میگوید سالهاست که بهسختی میتواند بخوابد.
منبع: تاگس شاو
