Photo: Pixabay
5. می 2022

با افزایش نرخ بهره چه اتفاقی می‌افتد؟

پیامدهای افزایش نرخ بهره در آمریکا چیست؟ و مقامات پولی اروپا چه زمانی واکنش نشان خواهند داد؟ بسیاری از پس انداز کنندگان می توانند نفس راحتی بکشند. برای اولین بار پس از سال ها، فدرال رزرو آمریکا بار دیگر در ماه مارس نرخ بهره را افزایش داد و احتمالاً در طول سال افزایش بیشتری خواهد یافت – و بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز ظاهراً در حال تغییر نرخ بهره است. کارشناسان ارز می‌خواهند از این برای مبارزه با تورم فزاینده استفاده کنند.  پیامدهای افزایش نرخ بهره چیست؟ و چرا سیاست پولی ایالات متحده برای کشورهای دیگر اینقدر مهم است؟
اگر می خواهید یک ماشین، یک آشپزخانه جدید یا حتی یک خانه کامل بخرید، به پول زیادی نیاز دارید. پس انداز اغلب کافی نیست. برای اینکه بتوانید ماشین مورد علاقه یا ملک رویایی خود را بخرید، می توانید پول قرض کنید – معمولاً از طریق وام از بانک. این مستلزم بهره از وام گیرنده است، یعنی شخصی که پول را قرض می‌کند. هرچه بانک مدت بیشتری پول را در دسترس قرار دهد، نرخ بهره بالاتر است. علاوه بر سود وام، سود پس انداز نیز وجود دارد. اگر دفترچه پس‌انداز، حساب جاری یا حساب بازار پول در بانک دارید، سود دریافت می‌کنید – به اصطلاح، به عنوان پاداش پس‌انداز. 
بانک‌های مرکزی با نرخ‌های بهره خود وام و پس‌انداز را کنترل می‌کنند. آنها اقتصاد را نیز تحریک می‌کنند. نرخ بهره مطلوب منجر به وام دهی بیشتر می‌شود. سپس پول بیشتری خرج و مصرف می شود. برعکس، نرخ بهره بالاتر منجر به تمایل بیشتر به پس‌انداز می‌شود. وقتی بیشتر پس انداز شود، پول کمتری خرج می شود که رشد اقتصادی را کند می‌کند. 
نرخ اولیه یک نرخ بهره ثابت است که بانک‌های تجاری با آن از بانک مرکزی وام می‌گیرند یا پول سپرده گذاری می‌کنند. در ایالات متحده، فدرال رزرو نرخ پایه را تعیین می کند، در منطقه یورو مسئولیت با بانک مرکزی اروپا است. نرخ بهره کلیدی به وضعیت اقتصادی فعلی بستگی دارد. اگر اقتصاد خوب باشد، بانک مرکزی معمولاً نرخ بهره را افزایش می‌دهد. اگر اقتصاد ضعیف شود یا در رکود باشد، بانک مرکزی معمولاً نرخ بهره را کاهش می‌دهد. نرخ بهره کلیدی ابزار اصلی سیاست پولی است که هدف آن حفظ تعادل اقتصاد و تضمین ثبات قیمت‌ها برای شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان است.
سه نوع نرخ بهره کلیدی در منطقه یورو وجود دارد: نرخ اصلی تامین مالی، نرخ سپرده و نرخ بالای وام. نرخ اصلی تامین مالی مجدد، نرخ بهره اصلی بانک مرکزی اروپا است و شرایطی را که بانک‌ها می‌توانند از بانک مرکزی اروپا وام بگیرند، تعیین می‌کند. نرخ بهره کلیدی بانک مرکزی اروپا در شش سال گذشته در پایین ترین سطح، صفر درصد بوده است.

چرا فدرال رزرو آمریکا نرخ بهره را افزایش می دهد؟

فدرال رزرو می‌خواهد با افزایش نرخ بهره، فشار بالای قیمت‌ها را کاهش دهد. تورم در ایالات متحده در ماه مارس شتاب بیشتری گرفت. قیمت مصرف کننده نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸.۵ درصد افزایش یافت. این بالاترین نرخ تورم از سال ۱۹۸۲ است. اختلالات در زنجیره تامین، افزایش قابل توجه قیمت نفت و انرژی و کمبود نیروی کار باعث تورم می‌شود.

نرخ بهره بالاتر چگونه به مقابله با تورم کمک می‌کند؟

تورم زمانی اتفاق می‌افتد که میزان پولی که در اختیار شهروندان برای خرید کالا قرار می‌گیرد بیش از مقدار کالای تولید شده افزایش یابد. تقاضای بالاتر را نمی‌توان با عرضه پوشش داد و در نتیجه افزایش قیمت‌ها را به همراه خواهد داشت. بانک مرکزی با افزایش نرخ سود تقاضا را کاهش می‌دهد و وام‌ها را گران‌تر می‌کند. در نتیجه، افراد خصوصی کمتری برای خرید وام می‌گیرند. شرکت‌ها نیز کمتر سرمایه گذاری می کنند. با سرمایه گذاری و خرید کمتر، تقاضا برای کالا در اقتصاد کاهش می‌یابد. شرکت‌ها برای اینکه از شر محصولات خود خلاص شوند، قیمت‌های خود را پایین می آورند. آنها همچنین به کارگران کمتری نیاز دارند.
Photo: Pixabay
s